Boekhouder of accountant: wat is het verschil?

Een boekhouder houdt je administratie door het jaar heen bij. Een accountant maakt of controleert je jaarrekening en kan een verklaring bij je cijfers afgeven. Veel ondernemers hebben ze allebei, elk voor een ander deel van het werk.

Laatst gecontroleerd op 31 oktober 2026

Wie zich accountant mag noemen

Registeraccountant (RA) en accountant-administratieconsulent (AA) zijn wettelijk beschermde titels. Je mag ze alleen voeren als je bent ingeschreven in het accountantsregister van de NBA, de beroepsorganisatie van accountants. Volgens de Wet op het accountantsberoep mag ook alleen wie in dat register staat zich accountant noemen.

Een accountant is dus altijd lid van de NBA. Wie wettelijke controles van jaarrekeningen doet, heeft daarnaast een vergunning van de AFM nodig. Of iemand RA of AA is, zoek je op in het openbare register op de site van de NBA.

Voor boekhouders bestaat zo’n register niet. Iedereen mag zich boekhouder noemen, met of zonder opleiding. Er zijn goede boekhouders met veel ervaring, en de titel vertelt je daar niets over. Vraag daarom wie je administratie doet, wat die persoon eerder heeft gedaan en wie het werk nakijkt.

Wat een boekhouder doet

Een boekhouder doet het werk dat elke maand terugkomt.

  • Bankregels boeken en de bon of factuur erbij zoeken
  • Inkoop- en verkoopfacturen verwerken en betalingen eraan koppelen
  • Bijhouden wie jou nog moet betalen en wie jij nog moet betalen
  • De btw-aangifte voorbereiden
  • De maand of het kwartaal afsluiten, zodat de cijfers kloppen

Sommige boekhouders doen ook loonadministratie of de aangifte inkomstenbelasting. Dat verschilt per kantoor, dus vraag het na.

Wat een accountant doet

Een accountant werkt vooral met de jaarrekening. De NBA onderscheidt drie soorten opdrachten.

OpdrachtWat de accountant doetZekerheid over je cijfers
SamenstellenHelpt de jaarrekening op te stellen uit je administratieGeen
BeoordelenOnderzoekt of de jaarrekening een goede weergave is van je financiële situatieBeperkt
ControlerenControleert of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van vermogen en resultaatRedelijk

Een controle is wettelijk verplicht voor middelgrote en grote rechtspersonen. Voor een kleinere onderneming is hij niet verplicht, al kan een bank of subsidieverstrekker er wel om vragen. Daarnaast doen veel accountants belastingaangiften en geven ze belastingadvies.

Een bv moet elk jaar een jaarrekening bij de KVK deponeren. Een eenmanszaak hoeft dat niet.

Waarom veel ondernemers ze allebei hebben

Het werk valt in twee stukken uiteen. De boekhouding loopt elke maand door. De jaarrekening en de aangifte inkomsten- of vennootschapsbelasting komen één keer per jaar.

Houdt een boekhouder de maanden bij, dan begint je accountant aan het eind van het jaar met een administratie die al klopt. Hij of zij hoeft dan geen bonnen meer na te jagen of bankregels uit te zoeken. Rekent je accountant per uur, dan zie je dat terug in de rekening.

Hoe ze samenwerken

Het makkelijkst gaat het als je boekhouder en je accountant in hetzelfde pakket werken. Je boekhouder boekt erin door het jaar, je accountant kijkt erin mee en haalt er aan het eind van het jaar de cijfers voor de jaarrekening uit.

  • Spreek af wie de btw-aangifte indient. Dat kan de boekhouder zijn, de accountant of jijzelf, zolang het maar vastligt.
  • Laat je accountant weten hoe je boekhouder werkt, en wanneer een maand of kwartaal is afgesloten.
  • Vindt je accountant bij de jaarrekening iets dat anders geboekt moet worden, laat die het dan direct aan je boekhouder doorgeven. Dan gaat het het jaar erna meteen goed.

Waar OpenZero in past

Wij zijn een online boekhoudkantoor. We boeken je bankregels in je eigen pakket, zoeken de bonnen erbij en vragen jou naar wat ontbreekt. Een boekhouder kijkt elke maand na voordat we afsluiten. Hoe dat gaat, lees je bij maandafsluiting.

Bij Professional en Complete zetten we je btw-aangifte per kwartaal klaar. Indienen doe je zelf of je accountant. Bij Complete krijgt je accountant aan het eind van het jaar een jaardossier. Wat bij welk abonnement zit, staat bij tarieven.

Je accountant houdt dezelfde toegang tot je pakket. Bij elke boeking staat welke bon erbij hoort, zodat je accountant het kan nagaan. Klopt er iets niet, dan mag je accountant dat rechtstreeks aan ons doorgeven. Met welke pakketten we werken, zie je bij pakketten.

Loonadministratie, de jaarrekening en belastingadvies doen we niet. Dat blijft bij je accountant. Heb je er geen, dan noemen we je er graag een.

Veelgestelde vragen

Hoe zie ik of iemand echt accountant is?
Zoek de naam op in het accountantsregister van de NBA. Staat iemand daar niet in, dan mag die zich geen RA, AA of accountant noemen.
Heb ik als eenmanszaak een accountant nodig?
Wettelijk niet. Je hoeft geen jaarrekening bij de KVK in te leveren, en je aangifte inkomstenbelasting mag je zelf doen. Of een accountant de moeite waard is, hangt af van hoe ingewikkeld je situatie is.
Mag mijn boekhouder mijn btw-aangifte indienen?
Ja. De Belastingdienst laat je de aangifte ook door een fiscaal dienstverlener doen. Die heeft daarvoor een machtiging van je nodig. Je blijft zelf verantwoordelijk voor wat erin staat. Meer daarover lees je bij btw-aangifte per kwartaal.
Is een administratiekantoor hetzelfde als een boekhouder?
In de praktijk wel. Een administratiekantoor is een bedrijf waar een of meer boekhouders werken. Ook die naam is niet beschermd, dus de vragen hierboven gelden net zo goed.
Kan mijn accountant ook mijn boekhouding doen?
Ja, dat kan. Vraag dan wie het maandelijkse werk doet en wat het per maand kost. Wat er in een maandprijs hoort te zitten, lees je bij wat kost een boekhouder.